Một sợi tơ đi qua nhiều bàn tay.
Từ cây dâu và con tằm ở cao nguyên Bảo Lộc
sợi tơ bắt đầu một hành trình dài:
từ kén đến sợi,
từ sợi đến mặt vải,
từ mặt vải đến một hình dáng có thể mặc lên người.
Mỗi chặng làm vật liệu đổi khác theo một cách riêng.
Tại Hity, ta bắt đầu câu chuyện về lụa từ chính điều đó: hiểu vật liệu trước khi tạo hình cho nó.
Từ sợi tơ đến bề mặt
Lụa phản ứng với ánh sáng theo cách riêng của nó.
Khi đứng yên, bề mặt là một mặt phẳng lặng, sâu và tĩnh.
Khi cơ thể chuyển động, ánh sáng chạy theo từng nếp gấp: có lúc rực lên trong một thoáng, có lúc chỉ còn lại một đường bóng rất mảnh.
Lụa, vì vậy, trở thành một bề mặt để sáng tạo, một vật liệu giàu khả năng biểu đạt.
Nhưng trước khi là màu sắc hay thiết kế, lụa là một cấu trúc.
Độ mảnh của sợi, cách dệt, mật độ mặt vải, trọng lượng và độ rủ cùng quyết định lụa sẽ phản ứng thế nào với bàn tay, với ánh sáng và với cơ thể.
Từ một mặt vải, người làm còn có thể tạo ra những bề mặt khác.
Tại Hity, lụa được phát triển qua in lụa, in kỹ thuật số, nhuộm loang tie-dye và những xử lý thủ công khác.
In tạo nên hình ảnh.
Nhuộm tạo nên chiều sâu của màu.
Nhuộm loang để lại những chuyển tiếp không bao giờ giống hệt nhau giữa vùng màu này và vùng màu khác.
Mỗi kỹ thuật được chọn để làm rõ hơn cách vải nhận màu, giữ ánh sáng và chuyển động.
Cùng một loại lụa, một cách xử lý khác sẽ cho một đời sống khác.
Từ bề mặt đến hình dáng
Thiết kế với lụa bắt đầu từ việc quan sát cách lụa rơi.
Đó là quá trình tìm hình dáng phù hợp với bản tính của lụa, để giữ nguyên giá trị của sợi tơ tằm trong một chất liệu có độ rủ, độ bóng và khả năng bắt sáng tự nhiên.
Một mặt vải nặng cho đường rơi khác với một mặt lụa nhẹ.
Một đường cắt đặt ở vị trí khác có thể đổi cách ánh sáng chạy trên cơ thể.
Một khoảng rộng hơn ở tay áo thêm chuyển động.
Một đường may đặt chính xác giữ được cấu trúc mà vẫn để vật liệu tự do.
Cơ thể cũng là một phần của quá trình ấy.
Trang phục cần đủ cấu trúc để giữ dáng, và đủ khoảng thở để lụa chuyển động cùng người mặc.
Trong khí hậu nhiệt đới, điều này càng quan trọng.
Ta không biến lụa thành một chất liệu xa cách với đời sống.
Ta muốn lụa có mặt trong những chuyển động quen thuộc: bước đi, ngồi xuống, xoay người, đưa tay, đi qua một khoảng nắng.
Khi đó, phom không còn là một hình dáng cố định.
Nó trở thành một hệ thống chuyển động giữa cơ thể và vật liệu:
một chiếc áo đổi khác khi cánh tay đưa lên,
một chiếc váy mở ra theo bước chân,
một mặt satin sâu hơn chỉ bằng một thay đổi nhỏ của ánh sáng.
Bậc thầy của Lụa Sinh
Lụa đòi hỏi tri thức trước khi đòi hỏi kỹ thuật.
Một người thợ cắt đọc được bản rập.
Một người thợ may thực hiện được đường may chính xác.
Nhưng làm việc với lụa cần thêm một điều: thấu hiểu vật liệu.
Tại Hity Atelier, tri thức ấy được thực hành bởi những bậc thầy gắn bó với nghề cắt may hơn hai thập kỷ: Lê Liên, Ninh Trung, Thanh Thuỷ, Dịu.
Họ nhận biết trọng lượng của lụa bằng bàn tay.
Họ biết đường kéo đi qua từng lớp vải ra sao, mật độ dệt ảnh hưởng đến khả năng giữ phom thế nào, phần nào của vải sẽ giãn, phần nào chuyển động, phần nào cần được nâng đỡ.
Họ biết khi nào một đường may cần đủ chắc để giữ cấu trúc, khi nào nên gần như biến mất trên mặt vải.
Một phần nhỏ của milimét cũng có thể đổi độ rơi của áo, sự cân bằng vai tay, độ mở của tà, cách gấu váy chuyển động quanh cơ thể.
Tôi thích làm việc với lụa. Vì lụa cho tôi nhiều thử thách để học hỏi trong nghề của mình.
Với lụa, sự thiếu chính xác gần như không thể che giấu. Một đường cắt thiếu cân nhắc làm đổi cả độ rơi của trang phục. Một đường may sai lực căng phá vỡ chuyển động tự nhiên của vải. Một cách hoàn thiện không hợp lấy đi chính phẩm chất làm nên vẻ đẹp của lụa.
Vì thế, sự cân bằng của trang phục phải đúng khi được mặc lên người, không chỉ khi nằm phẳng trên bàn cắt.
Với lụa satin, nhiều điều bắt đầu từ việc không làm thừa. Lụa được trải phẳng, cắt từng lớp một, không kéo căng, vì chỉ một lần kéo nhẹ cũng đủ để mặt satin trượt khỏi chiều sợi. Kim phải mảnh và mũi chỉ phải nhỏ, bởi satin giữ lại dấu của mọi lỗ kim, và một đường may quá căng sẽ làm mặt vải gợn lên thành những nếp nhăn li ti. Ở những chỗ vải dễ tưa, đường may được giấu vào bên trong, để mặt phải chỉ còn một đường gọn và êm.
Nhận ra cách mật độ dệt ảnh hưởng đến khả năng giữ phom.
Biết phần nào của vải sẽ giãn, phần nào sẽ chuyển động, phần nào cần được nâng đỡ.
Họ biết khi nào một đường may cần đủ chắc để giữ cấu trúc, khi nào nó cần gần như biến mất trên bề mặt vải;
Biết một thiết kế cần để lại bao nhiêu khoảng tự do để lụa được chuyển động tự nhiên cùng cơ thể.
Đường cắt tôn trọng chiều sợi.
Kết cấu phù hợp với đặc tính của lụa.
Sự cân bằng của trang phục phải chính xác khi được mặc lên người, không chỉ khi đặt phẳng trên bàn cắt.
Bậc thầy Lụa Sinh diễn giải thiết kế qua vật liệu:
từ phát triển rập và cắt vải,
đến dựng cấu trúc và thử dáng,
đến hoàn thiện từng chi tiết bằng tay.
Tinh hoa của nghề nằm ở việc biết phải làm gì, và cũng biết điều gì không nên làm.
từ phát triển rập và cắt vải,
Tinh hoa của nghề nằm ở việc biết phải làm gì - và cũng biết điều gì không nên làm.
Tri thức ấy không thể thu gọn trong một bản rập hay một bộ hướng dẫn kỹ thuật.
Nó đến từ nhiều năm cắt những loại vải khác nhau, điều chỉnh tỷ lệ, quan sát vật liệu phản ứng sau nhát kéo đầu tiên, lần thử đầu tiên, chuyển động đầu tiên của cơ thể.
Nó nằm trong trực giác của bàn tay, trong khoảnh khắc người cắt dừng lại trước khi đưa kéo xuống vải, trong khả năng nhìn thấy một vấn đề trước khi nó thành một lỗi.
Những tầng sâu nhất của nghề thủ công thường khó nhìn thấy qua một bức ảnh.
Di sản không chỉ là điều được thừa hưởng.
Đó là điều được thực hành, được tinh luyện và được truyền tiếp bằng đôi bàn tay.
Thủ công là một phần trong cấu trúc của trang phục, chứ không phải lớp thẩm mỹ thêm vào sau cùng.
Vật liệu mang bản tính của nó.
Nhà thiết kế trao cho nó một hướng đi. Những bậc thầy cắt may trao cho hướng đi ấy một hình hài.
Qua đôi bàn tay ấy, tri thức tích lũy qua nhiều thập kỷ tiếp tục đi vào những trang phục của một thế hệ mới.
Dấu vết của bàn tay
Thêu tay đưa thời gian lên bề mặt của lụa.
Công việc diễn ra chậm.
Một mũi chỉ tạo thêm một điểm chạm nhỏ nhưng có trọng lượng.
Một hình ảnh được hình thành từng mũi một, và chuyển động của tay được giữ lại trên mặt vải.
Mỗi bàn tay có một nhịp độ, một lực, một cách giữ kim riêng.
Những khác biệt rất nhỏ ấy làm nên tính riêng của từng tác phẩm.
Trên lụa, điều đó càng rõ.
Lụa đặc biệt nhạy với lực của bàn tay:
quá mạnh, mặt vải bị kéo;
quá nhẹ, đường chỉ khó giữ hình.
Khoảng cách giữa các mũi, nhịp thêu, hướng đi của đường kim đều để lại dấu vết của người làm ra nó.
Vì vậy, nghệ nhân thêu tay làm việc cùng cấu trúc của lụa.
Hình thêu được cân nhắc cùng đường cắt, vị trí trên cơ thể, hướng chuyển động và mật độ mũi chỉ.
Có nơi đường nét cần thưa để giữ sự nhẹ của mặt vải. Có nơi cần nhiều lớp chỉ hơn để tạo điểm nhấn cho bề mặt và ánh sáng.
Khi người mặc chuyển động, ánh sáng lướt trên nền lụa trơn rồi dừng lại ở những sợi chỉ nổi lên, và hình thêu đổi theo góc nhìn.
Từ xa, đó là một đường nét tinh tế.
Ở khoảng cách gần, đó là hàng trăm quyết định được thực hiện bằng tay.
Lụa chuyển động.
Mũi chỉ giữ lại một điểm.
Và giữa hai điều ấy là thời gian của người làm, không phải vì mỗi sản phẩm cần nhiều thời gian hơn, mà vì dấu vết của người làm vẫn còn trong kết quả cuối cùng.
Một sợi tơ.
Một bàn tay.
Một khoảng thời gian cần thiết để làm nên một điều đáng giữ lại.
Lụa Sinh
Lụa Sinh bắt đầu từ cách ta nhìn một sợi tơ:
không chỉ là vật liệu may quần áo,
mà là chất liệu có thể mang theo ánh sáng, chuyển động, kỹ thuật và dấu vết của con người.
Một sợi tơ đi qua nhiều bàn tay.
Những sợi tơ trở thành mặt vải.
Mặt vải nhận màu.
Bề mặt được xử lý.
Thiết kế tìm một hình dáng phù hợp với cơ thể.
Các bậc thầy cắt may đưa hình dáng ấy thành trang phục.
Và đôi khi, một mũi kim tiếp tục để lại dấu vết của bàn tay trên mặt lụa.
Suốt hành trình ấy, từ cây dâu và con tằm ở cao nguyên Bảo Lộc, qua khung dệt, bàn cắt, máy may, khung thêu, đến đường hoàn thiện cuối cùng, Hity giữ lại sự tôn trọng dành cho chất liệu, cho kỹ thuật và cho thời gian của người làm nghề.
Lụa Sinh được hình thành từ mối quan hệ giữa vật liệu, thiết kế, kỹ năng và thời gian. Lụa Sinh được hình thành từ mối quan hệ giữa vật liệu, thiết kế, kỹ năng và thời gian.
Ta gọi đó là Lụa Sinh: sinh như sinh ra, và sinh như sống. Một thế giới dành cho những tác phẩm làm từ lụa, nơi chất liệu không đứng yên trong hình dáng của trang phục mà tiếp tục sống qua người mặc.
Áo giữ khoảng thở.
Váy giữ chuyển động.
Đầm giữ đường nét của cơ thể.
Mỗi thiết kế cho lụa một cách sống khác nhau.
Mỗi thiết kế cho lụa một cách sống khác nhau, và người mặc hoàn thành phần còn lại.
Bởi lụa không chỉ được tạo ra để nhìn thấy.
Nó được tạo ra để chuyển động,
để chạm vào da,
để bắt lấy ánh sáng,
để thay đổi theo từng bước chân,
và để mang dấu vết của một ngày đã đi qua.
Ta nhìn về di sản cũng như vậy.
Di sản không đứng yên.
Một kỹ thuật chỉ tiếp tục sống khi còn người thực hành.
Một chất liệu chỉ có ý nghĩa khi tìm được chỗ đứng trong đời sống hôm nay.
Vì thế, ta đưa những tri thức ấy vào những hình dáng mới: đương đại, có thể mặc, có thể chuyển động, có thể sống cùng người mặc.
Để lụa tiếp tục được làm ra, được mặc, và được nhìn thấy bằng một cách khác.
Một đời sống mới của lụa bắt đầu từ đây.
Lưu Quang
Ba tác phẩm đầu tiên của Lụa Sinh được phát triển trên nền lụa satin 19 momme (momme là đơn vị đo trọng lượng của lụa, con số càng lớn thì vải càng dày).
Mỗi thiết kế cho lụa một cách chuyển động khác nhau:
một sắc xanh có chiều sâu;
một bề mặt bắt sáng có kiểm soát.
một chất liệu liên tục đổi khác khi cơ thể chuyển động.
nột chiếc áo oversized giữ lại sự tự do của bề mặt satin.
nột chiếc váy midi xoè nhẹ để ánh sáng thay đổi theo từng bước chân.
nột chiếc đầm ôm theo đường cong cơ thể rồi thả nhẹ về phía gấu.
Ba hình dáng khác nhau.
Một chất liệu.
Và một đặc tính chung: ánh sáng không bao giờ đứng yên trên lụa.
Ta gọi chúng là Lưu Quang.
Một vệt sáng trôi qua, đổi theo góc nhìn, rồi đi tiếp.
Trên lụa, ánh sáng cũng vậy.
Nó nằm yên trên bề mặt khi người mặc đứng yên, chuyển theo cơ thể khi bước đi, sâu hơn ở một nếp gấp, sáng hơn ở một đường cong, rồi biến mất khi góc nhìn đổi. Đó là cách một sợi tơ, sau khi đi qua rất nhiều bàn tay, tiếp tục tìm một đời sống mới trên cơ thể con người.Ánh sáng còn lại trong chuyển động
Nó nằm trên bề mặt khi người mặc đứng yên.
Nó chuyển theo cơ thể khi bước đi.
Nó sâu hơn ở một nếp gấp, sáng hơn ở một đường cong, rồi biến mất khi góc nhìn thay đổi.
Đó là ánh sáng khi gặp lụa.
Đó là cách một chất liệu có thể làm cho một hình dáng trở nên sống động.
Đó là cách một sợi tơ, sau khi đi qua rất nhiều bàn tay, tiếp tục tìm thấy một đời sống mới trên cơ thể con người.
Lụa satin không đứng yên dưới ánh sáng.
Mỗi bước đi, mỗi nếp gấp, mỗi chuyển động của cơ thể lại làm bề mặt thay đổi.
Chiếc áo giữ sự tự do của dáng rộng.
Phom oversized tạo khoảng thở quanh cơ thể: vai hơi xuôi, tay dài, thân thẳng, không nhấn eo.
Lụa satin làm một phom vốn có cấu trúc trở nên mềm hơn.
Khi đứng, áo giữ dáng.
Khi bước đi, tà áo chuyển động.
Khi đưa tay, ánh sáng chạy dọc tay áo rồi biến mất ở một nếp gấp.
Đây là lụa gặp một hình dáng đời thường, không cần một dịp đặc biệt, chỉ cần cơ thể bắt đầu chuyển động.
Chiếc váy lấy chuyển động làm điểm bắt đầu.
Phần eo giữ sự rõ ràng của cơ thể, từ đó vải mở ra theo từng bước chân.
Lụa satin không tạo một chuyển động lớn, mà tạo nhiều chuyển động nhỏ nối tiếp nhau: một đường bóng đổi ở hông,
một nếp vải mở ra rồi khép lại,
một khoảnh khắc ánh sáng nằm trên tà váy trước khi trượt đi.
Trên móc treo, ta thấy phom.
Trên cơ thể, ta thấy đời sống của lụa.
Chiếc đầm ôm theo eo và kéo dài thành dáng midi.
Lụa gần cơ thể hơn.
Dáng được giữ bằng đường cắt, còn độ rủ của satin tạo phần chuyển tiếp mềm giữa những đường nét rõ ràng.
Không cần nhiều chi tiết, chỉ cần một cơ thể bước qua ánh sáng.
Màu xanh sâu hơn ở những vùng vải nằm gần nhau, sáng lên ở phần cong của cơ thể, đổi theo từng góc nhìn.
Chiếc đầm vì thế không mang một màu cố định. Nó mang theo ánh sáng của nơi nó đi qua.
Lụa tơ tằm dâu Mulberry Silk
Lụa tơ tằm dâu (mulberry silk) được dệt từ kén của loài tằm Bombyx mori, nuôi bằng lá dâu, và thường được xem là một trong những loại lụa tốt nhất thế giới. Sợi tơ dài, đều và mịn, tạo nên mặt vải có độ bóng nhẹ như ánh xà cừ. Lụa mềm, mát khi chạm vào da, và dù mỏng nhẹ vẫn có cấu trúc sợi bền. Là một sợi protein tự nhiên, lụa thoáng vào mùa hè, ấm vừa phải vào mùa lạnh, và ít gây kích ứng với nhiều làn da nhạy cảm.
Sợi lụa tơ tằm dâu chứa các protein tự nhiện và amino acid giúp hạn chế ma sát, giữ ẩm cho da. Khi được dùng làm các phụ kiện cho tóc, tính chất này của lụa giúp ngăn tóc gãy rụng. Lụa thoáng khí vào mùa hè và giữ ấm tốt vào mùa đông. Đặc biệt, tính năng kháng khuẩn tự nhiên, chống nấm mốc và ít gây kích ứng của lụa rất phù hợp cho làn da nhạy cảm.
0 nhận xét